Jednego dnia słyszysz, że węglowodany tuczą i najlepiej z nich zrezygnować. Innego, że bez nich nie masz siły na trening, pracę i życie. Prawda jest prostsza niż internetowe spory: węglowodany to podstawowe źródło energii, a o efektach diety decyduje ich jakość oraz ilość.
Tutaj poznasz definicję i rolę węglowodanów w organizmie, ich podział na proste i złożone, a także dowiesz się, co zawiera węglowodany na sklepowej półce. Sprawdzisz, po czym rozpoznać zdrowe węglowodany, ile gramów jeść każdego dnia i jak odróżniać dobre węglowodany od złych, razem z listą produktów do ograniczenia. Na koniec odpowiemy, czy przy odchudzaniu trzeba rezygnować z tego makroskładnika i do czego prowadzi jego niedobór. Z tą wiedzą ułożysz codzienną dietę wokół zdrowych węglowodanów, bez liczenia każdego grama i bez wyrzeczeń.
PAMIĘTAJ! W artykule na blogu Perfect Chef nie jesteśmy w stanie przekazać Ci dokładnie całej wiedzy węglowodanach, dlatego w tekście znajdują się liczne uproszczenia. To ogólne informacje. W razie jakichkolwiek wątpliwości zalecamy kontakt z dietetykiem lub lekarzem.
Węglowodany – co to takiego i jaką funkcję pełnią w organizmie?
Węglowodany to organiczne związki chemiczne zbudowane z atomów węgla, wodoru i tlenu, które stanowią podstawowe źródło energii dla organizmu – 1 g węglowodanów dostarcza 4 kcal. Zgodnie z „Normami żywienia dla populacji Polski i ich zastosowaniem” (NIZP-PZH, 2020, red. M. Jarosz) węglowodany powinny stanowić 45-65% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Obok białka i tłuszczów tworzą trójkę makroskładników, bez których organizm nie funkcjonuje prawidłowo.
W codziennej diecie węglowodany pełnią funkcje takie, że:
- dostarczają energię do pracy i treningu,
- zasilają mózg oraz układ nerwowy,
- magazynują zapasy w postaci glikogenu,
- i wspierają pracę jelit dzięki błonnikowi.
A słynne „węglowodany tuczą”? Tuczy nadwyżka kaloryczna, nie makroskładnik. I dlatego w zbilansowanych posiłkach diety pudełkowej Perfect Chef węglowodany rozkładamy na cały dzień. Dostajesz stabilną energię od śniadania po kolację, bez popołudniowych zjazdów.
Energia z węglowodanów nie bierze się jednak znikąd. Organizm najpierw rozkłada je do najprostszej formy. Ten proces tłumaczy, dlaczego to one, a nie białko czy tłuszcze, są paliwem pierwszego wyboru.
Dlaczego węglowodany są podstawowym źródłem energii?
Węglowodany są podstawowym źródłem energii, ponieważ organizm rozkłada je do glukozy tj. paliwa, z którego w pierwszej kolejności korzystają mózg, układ nerwowy, czerwone krwinki i pracujące mięśnie. Proces przebiega w krokach:
- najpierw enzymy trawienne rozkładają węglowodany do glukozy,
- a następnie jej nadwyżka trafia do magazynów w postaci glikogenu (około 100 g w wątrobie i około 400 g w mięśniach).
Sam mózg pochłania blisko 20% spoczynkowego wydatku energetycznego, dlatego przy zbyt niskiej podaży glukozy szybko zauważasz spadek koncentracji.
Nie każdy węglowodan kończy jednak jako glukoza we krwi. Część w ogóle nie ulega trawieniu i właśnie ona wykonuje w organizmie osobną, równie ważną pracę.
Węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne – gdzie w tym podziale jest błonnik pokarmowy?
Węglowodany przyswajalne to te, które organizm trawi w jelicie cienkim i zamienia na energię, natomiast węglowodany nieprzyswajalne to błonnik pokarmowy, który przechodzi do jelita grubego i tam częściowo fermentuje. Podczas tej fermentacji powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe odżywiające komórki jelit, a sam błonnik pęcznieje w żołądku i przedłuża uczucie sytości. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA, 2010) zaleca minimum 25 g błonnika dziennie. Frakcja rozpuszczalna kryje się między innymi w owsie i owocach, a nierozpuszczalna w pełnych ziarnach i warzywach.
Rozróżnienie na przyswajalne i nieprzyswajalne to dopiero początek. Dietetyka dzieli węglowodany także według budowy cząsteczek, a ten podział najlepiej tłumaczy, dlaczego po jednych produktach głód wraca po godzinie, a po innych nie.
Jaki jest podział węglowodanów?
Podział węglowodanów obejmuje 2 podstawowe grupy:
- węglowodany proste (cukry proste),
- oraz węglowodany złożone (cukry złożone).
Klasyfikacja opiera się na liczbie cząsteczek cukrów prostych w związku, od pojedynczych monosacharydów po polisacharydy złożone z setek jednostek.
W praktyce ten podział przekłada się na tempo trawienia i wpływ na poziom glukozy we krwi. Od tego zależy, jak długo czujesz się najedzony. Na tej wiedzy dietetycy Perfect Chef opierają kompozycję menu diet pudełkowych, od śniadania po kolację. Zacznijmy od grupy o najprostszej budowie, która najszybciej trafia do krwiobiegu.
Czym są węglowodany proste?
Węglowodany proste to cukry zbudowane z jednej lub dwóch cząsteczek cukru, a należą do nich monosacharydy, takie jak glukoza, fruktoza i galaktoza, oraz disacharydy, takie jak sacharoza, laktoza i maltoza. Naturalnie występują w owocach, mleku i miodzie, ale znajdziesz je również w cukrze stołowym, słodyczach i słodzonych napojach; kontekst produktu robi tu ogromną różnicę. Cukry proste są trawione błyskawicznie: poziom glukozy we krwi rośnie gwałtownie, po czym równie szybko spada, a głód wraca.
Przeciwległy biegun tego podziału zajmują związki o długich łańcuchach i to one powinny wypełniać większość talerza.
Czym są węglowodany złożone?
Węglowodany złożone to cukry zbudowane z co najmniej 10, a często z setek cząsteczek cukrów prostych, a zaliczamy do nich skrobię, glikogen oraz błonnik pokarmowy. Znajdziesz je w pełnoziarnistych produktach zbożowych, grubych kaszach, nasionach roślin strączkowych i warzywach skrobiowych. Organizm trawi je wolniej, więc energia uwalnia się stopniowo, a uczucie sytości utrzymuje się dłużej. Do tego w pakiecie dostajesz błonnik, witaminy z grupy B i składniki mineralne, takie jak magnez czy cynk.
Skoro znasz już obie grupy, zestawmy je, bo różnice widać najlepiej w bezpośrednim porównaniu.
Czym różnią się węglowodany proste od złożonych?
Węglowodany proste różnią się od złożonych budową i tempem trawienia: proste są trawione szybko i gwałtownie podnoszą poziom glukozy we krwi, a złożone są trawione wolniej i uwalniają energię stopniowo.
| Kryterium | Węglowodany proste | Węglowodany złożone |
| Budowa | 1-2 cząsteczki cukru | co najmniej 10 cząsteczek cukrów prostych |
| Tempo trawienia | szybkie | wolne |
| Poziom glukozy we krwi | gwałtowny skok i spadek | stopniowy, stabilny wzrost |
| Uczucie sytości | krótkie | dłuższe |
| Przykładowe produkty | cukier, słodycze, słodzone napoje, białe pieczywo | kasze, płatki owsiane, pieczywo razowe, strączki |
Wniosek jest prosty: podstawą codziennej diety powinny być węglowodany złożone, a proste dodatkiem, najlepiej w formie owoców.
Teoria za nami, czas przełożyć ją na zakupy. Sprawdźmy, co zawiera węglowodany i w jakich produktach znajdziesz ich najwięcej.
Co zawiera węglowodany? W jakich produktach ich szukać?
Węglowodany są zawarte w 5 głównych grupach produktów spożywczych:
- produkty zbożowe,
- nasiona roślin strączkowych,
- warzywa skrobiowe,
- owoce,
- oraz mleko i jego przetwory.
Ich zawartość waha się od niecałych 5 g w 100 ml mleka do około 75-84 g w 100 g kasz i płatków, co potwierdzają „Tabele składu i wartości odżywczej żywności” (H. Kunachowicz i wsp., PZWL, 2017). Osobną kategorię tworzą produkty z dodatkiem cukru, bo dostarczają węglowodany, ale niewiele poza nimi.
Pamiętaj przy tym, że wartość odżywcza żywności w obrębie tej samej grupy bywa skrajnie różna. Pieczywo razowe i białe to dwa osobne światy. W menu diet pudełkowych Perfect Chef te grupy produktów pojawiają się w przemyślanych proporcjach: kasza gryczana, pęczak, ryż brązowy, strączki i świeże owoce to stali bywalcy naszych pudełek. Przegląd zacznijmy od grupy, która od pokoleń stanowi podstawę polskiego talerza.
Pełnoziarniste produkty zbożowe – od pieczywa razowego po płatki owsiane
Pełnoziarniste produkty zbożowe dostarczają od około 47 do 75 g węglowodanów w 100 g, a najwięcej znajdziesz ich w kaszach, ryżu i płatkach. Produkty zbożowych, które szczególnie opłaca się trzymać w kuchni, to
- kasza gryczana – około 69 g węglowodanów w 100 g, do tego magnez i białko roślinne,
- kasza jęczmienna pęczak – około 74 g, świetna baza sycących dań jednogarnkowych,
- ryż brązowy – około 75 g, pełnoziarnisty zamiennik białego ryżu,
- płatki owsiane – około 66 g, z beta-glukanami wspierającymi prawidłowy poziom cholesterolu,
- makaron pełnoziarnisty – około 65 g, syci wyraźnie dłużej niż jasny,
- pieczywo razowe – około 51 g, z mąki z pełnego przemiału, bogate w błonnik.
Pełne ziarno to węglowodany złożone, błonnik i witaminy z grupy B w jednym opakowaniu. Zboża nie są jednak jedynymi skarbnicami tego makroskładnika. Po energię i białko w jednym sięgnij też po strączki i warzywa okopowe.
Nasiona roślin strączkowych i warzywa skrobiowe
Nasiona roślin strączkowych, takie jak soczewica, ciecierzyca i fasola, zawierają około 60 g węglowodanów w 100 g suchych nasion, a warzywa skrobiowe (ziemniaki, bataty i kukurydza) od 17 do 24 g. Strączki mają podwójną wartość: łączą węglowodany złożone z białkiem roślinnym i błonnikiem, dlatego sycą na długo i z powodzeniem zastępują mięso w 2-3 posiłkach tygodniowo. Z kolei warzywa nieskrobiowe, takie jak brokuły, papryka czy sałaty, dostarczają niewielu węglowodanów przy wysokiej gęstości odżywczej, dlatego możesz jeść je bez liczenia.
Pozostała jeszcze słodsza strona tego makroskładnika, a więc owoce, nabiał i produkty, w których cukier dosypano celowo. Tu różnice w jakości są największe.
Owoce, mleko i produkty z dodatkiem cukru
Owoce dostarczają głównie fruktozę (banan zawiera około 23 g węglowodanów w 100 g), mleko laktozę (około 4,8 g w 100 ml), a produkty z dodatkiem cukru, takie jak słodycze i słodzone napoje, dostarczają przede wszystkim sacharozę. Różnica jest zasadnicza:
- cukry naturalnie występujące w owocach i mleku przychodzą w towarzystwie błonnika, witamin i wapnia,
- natomiast dodatek cukru w przetworzonej żywności to głównie puste kalorie.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO, 2015) rekomenduje, aby cukry wolne dostarczały mniej niż 10% dziennej energii.
Skoro ta sama pula węglowodanów może pochodzić z jabłka albo z batonika, potrzebujesz jasnych kryteriów wyboru. Pora odpowiedzieć na pytanie, które zadaje sobie każdy świadomy smakosz. Jakie są zdrowe węglowodany?
Jakie są zdrowe węglowodany i po czym je rozpoznać?
Zdrowe węglowodany rozpoznasz po:
- niskim stopniu przetworzenia produktu,
- wysokiej zawartości błonnika pokarmowego,
- oraz niskim indeksie glikemicznym.
Seria metaanaliz opublikowana w „The Lancet” (A. Reynolds i wsp., 2019, na zlecenie WHO, 185 badań prospektywnych) wykazała, że dieta dostarczająca 25–29 g błonnika dziennie wiąże się z 15–30% niższym ryzykiem śmiertelności ogólnej i chorób sercowo-naczyniowych. Jakość węglowodanów w diecie przekłada się więc wprost na zdrowie, nie tylko na sylwetkę.
Co oznaczają te cechy w praktyce? Niski stopień przetworzenia to pełne ziarno zamiast rafinowanej mąki. Błonnik zapewnia sytość i stabilną glikemię. Niski indeks glikemiczny chroni przed skokami cukru i napadami głodu. Taki zestaw wspiera redukcję wagi, pracę jelit i koncentrację. Dokładnie na tych kryteriach opieramy diety Niskie IG oraz Niskie IG Vege w Perfect Chef – nasi dietetycy wybierają produkty pełnoziarniste, strączki i owoce o niskiej zawartości cukru, więc nie musisz studiować tabel przy każdym posiłku.
Te cechy najłatwiej sprawdzić na konkretach. Oto lista najzdrowszych źródeł węglowodanów, którą możesz zabrać na zakupy.
Jakie są najzdrowsze źródła węglowodanów?
Najzdrowsze źródła węglowodanów to pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, świeże warzywa oraz owoce jagodowe i inne owoce o niskiej zawartości cukru. Każda z nich wnosi do diety coś więcej niż samą energię:
- pełnoziarniste produkty zbożowe – kasza gryczana, pęczak, płatki owsiane, czyli błonnik i witaminy z grupy B,
- nasiona roślin strączkowych – soczewica, ciecierzyca, fasola, czyli białko roślinne i długotrwała sytość,
- świeże warzywa – brokuły, szpinak, papryka, czyli minimum kalorii i maksimum składników mineralnych,
- owoce jagodowe i owoce o niskiej zawartości cukru – jagody, maliny, grejpfrut, czyli antyoksydanty przy niskim IG.
Wspólnym mianownikiem tych produktów jest jeden parametr, który zasługuje na osobne wyjaśnienie – indeks glikemiczny.
Dlaczego zdrowe węglowodany mają niski indeks glikemiczny?
Zdrowe węglowodany mają niski indeks glikemiczny (IG ≤ 55), ponieważ zawarty w nich błonnik i naturalna struktura produktu spowalniają trawienie tzn. glukoza uwalnia się do krwi stopniowo, bez gwałtownych skoków. Skala jest czytelna:
- IG niski obejmuje wartości do 55,
- średni 56-69,
- wysoki od 70 wzwyż,
a punktem odniesienia jest czysta glukoza (IG = 100). Stabilna glikemia oznacza mniej napadów głodu, równiejszą energię w ciągu dnia oraz wsparcie w profilaktyce insulinooporności i cukrzycy typu 2. Dobra wiadomość jest taka, że IG całego posiłku obniża też dodatek białka, tłuszczu i warzyw, bo produktów nie jesz przecież w próżni.
Wiesz już, które węglowodany wybierać. Zostaje pytanie o ilość. Ile węglowodanów dziennie potrzebujesz i jak rozłożyć je na posiłki, żeby dieta pracowała na Twoją korzyść?
Ile węglowodanów dziennie jeść i jak włączać je do diety?
Węglowodany powinny stanowić 45-65% dziennego zapotrzebowania energetycznego, co przy diecie 2000 kcal oznacza od 225 do 325 g węglowodanów dziennie. Takie widełki rekomendują polskie normy żywienia (NIZP-PZH, 2020) oraz EFSA (2010, zakres polski 45-60% energii). Przy popularnej diecie redukcyjnej 1500 kcal wychodzi około 170-245 g. Dokładna ilość zależy od masy ciała, celu i poziomu aktywności fizycznej (osoby trenujące potrzebują więcej).
Nie chodzi jednak o obsesyjne liczenie gramów, tylko o mądre wybory w ramach widełek, a więc jakość ponad restrykcję. Diety pudełkowe Perfect Chef zamawiasz w wariantach kalorycznych (np. 1500, 2000 i 2500 kcal) ze zbilansowanym rozkładem makroskładników, więc odzyskujesz czas, który pochłonęłoby planowanie i ważenie. Kobiety w ciąży, osoby z cukrzycą i sportowcy wyczynowi powinni ustalić podaż indywidualnie z dietetykiem.
Wspomniane procenty nabierają sensu dopiero przy talerzu. Zejdźmy więc do poziomu gramów i konkretnych posiłków.
Ile gramów węglowodanów dziennie potrzebuje organizm?
Organizm dorosłego człowieka potrzebuje minimum 130 g węglowodanów przyswajalnych dziennie, bo tyle glukozy zużywa sam mózg i układ nerwowy. W praktyce zapamiętaj 3 wartości:
- absolutne minimum to 130 g,
- dieta 1500 kcal mieści około 170-245 g,
- a dieta 2000 kcal – około 225-325 g.
Do tej puli dolicz minimum 25 g błonnika, który dba o sytość i pracę jelit.
Znasz liczby. Teraz najprzyjemniejsza część, czyli przełożenie ich na smaczne, proste zmiany w codziennym jadłospisie.
Jak włączać węglowodany złożone do codziennej diety?
Aby włączać węglowodany złożone do codziennej diety, wystarczą proste zamiany tj. białe pieczywo na razowe, biały ryż na brązowy lub grube kasze, dosładzane płatki śniadaniowe na płatki owsiane oraz część mięsnych obiadów na dania z nasionami roślin strączkowych.
Jak to zrobić smacznie?
- Zamień białe pieczywo na razowe – kanapki na chlebie żytnim sycą na 3-4 godziny.
- Wybieraj ryż brązowy i grube kasze – pęczak z pieczonymi warzywami to obiad, który pracuje na Twoją energię.
- Zacznij dzień od płatków owsianych – owsianka z malinami i orzechami smakuje jak deser.
- Dodawaj strączki do 2-3 posiłków w tygodniu – aromatyczne curry z ciecierzycą albo chili z soczewicą robią robotę.
Wolisz gotowe rozwiązanie? W diecie pudełkowej z opcją Wybór Menu te zamiany są już wykonane za Ciebie – wskazujesz dania, które lubisz, a zbilansowane węglowodany złożone przyjeżdżają pod drzwi.
Te codzienne wybory prowadzą do szerszego pytania, które porządkuje całą dotychczasową wiedzę. Jak na sklepowej półce odróżnić dobre węglowodany od złych?
Jak odróżnić dobre węglowodany od złych?
Dobre węglowodany od złych odróżnisz poprzez stopień przetworzenia produktu, ponieważ:
- dobre pochodzą z żywności naturalnej i pełnoziarnistej, bogatej w błonnik,
- a złe z żywności wysokoprzetworzonej, z dodatkiem cukru i rafinowanej mąki.
WHO (2015) zaleca, żeby cukry wolne (dodane oraz z miodu, syropów i soków) dawały mniej niż 10% energii; zejście poniżej 5% może dać dodatkowe korzyści (rekomendacja warunkowa). Cukry w całych owocach nie wliczają się do tego limitu.
W sklepie wystarczą pytania kontrolne:
- czy produkt zawiera pełne ziarno,
- ile ma błonnika,
- i czy w składzie pojawia się dodany cukier.
Czytaj etykiety, bo krótki skład, ziarno na pierwszym miejscu, cukier daleko na liście albo wcale. I spokojnie: „złe” nie znaczy „zakazane”. Chodzi o proporcje i codzienne wybory, nie o demonizowanie jedzenia. W Perfect Chef stawiamy na kraftowe gotowanie ze świeżych, nieprzetworzonych składników, bez masówki, dzięki czemu dobre węglowodany są w pudełkach standardem, a nie opcją.
Skoro kryteria są jasne, wskażmy winowajców po imieniu. Poniżej znajdziesz produkty, które w codziennej diecie opłaca się ograniczać najmocniej.
Złe węglowodany – lista produktów, których lepiej unikać
Lista złych węglowodanów obejmuje słodycze, słodzone napoje gazowane, białe pieczywo z rafinowanej mąki, dosładzane płatki śniadaniowe, słone przekąski oraz gotowe wypieki i fast food. Łączy je wysoka gęstość energetyczna przy znikomej zawartości błonnika, witamin i składników mineralnych dostarczają nadmiar cukrów prostych, a nierzadko także tłuszczów trans. Raport NFZ Cukier, otyłość – konsekwencje (2019) – przegląd literatury i szacunki dla Polski – łączy napoje słodzone z otyłością i jej skutkami zdrowotnymi, w tym z cukrzycą typu 2 jako następstwem nadwagi.
Pełna lista złych węglowodanów wraz z prostymi zamianami obejmuje:
- słodycze – batony i ciastka zastąp gorzką czekoladą lub garścią owoców jagodowych,
- słodzone napoje gazowane – puszka 330 ml zawiera około 7 łyżeczek cukru, dlatego zamień ją na wodę z cytryną i miętą,
- białe pieczywo z rafinowanej mąki – wybieraj zamiast niego pieczywo razowe z pełnego przemiału,
- dosładzane płatki śniadaniowe – cukier bywa w nich na 2. miejscu składu, lepszym startem dnia będzie owsianka,
- słone przekąski – chipsy i paluszki to rafinowana mąka z solą i tłuszczem,
- gotowe wypieki i fast food – oprócz cukru i białej mąki często zawierają tłuszcze trans.
Najtrudniej rozstać się z jasnym pieczywem? Sprawdź, które bochenki bronią się jakością w naszym artykule o tym, jaki chleb jest najzdrowszy.
Widok tej listy kusi, żeby pójść na skróty i wyciąć z diety wszystkie węglowodany naraz, zwłaszcza przy odchudzaniu. Czy taki ruch faktycznie przyspiesza efekty?
Czy trzeba rezygnować z węglowodanów, żeby schudnąć?
Nie, nie trzeba rezygnować z węglowodanów, żeby schudnąć. Outracie wagi decyduje deficyt kaloryczny, a nie eliminacja jednego makroskładnika. W badaniu DIETFITS (C. Gardner i wsp., Uniwersytet Stanforda, JAMA, 2018) 609 uczestników przez 12 miesięcy stosowało dietę niskowęglowodanową lub niskotłuszczową – obie grupy schudły porównywalnie, a o wyniku decydowały jakość jedzenia i utrzymanie deficytu. Węglowodany złożone wręcz wspierają redukcję masy ciała, bo sycą na dłużej i chronią przed podjadaniem.
Diety niskowęglowodanowe, w tym jedzenie na diecie ketogenicznej, to narzędzie dla zdecydowanych – wymagają wiedzy lub opieki specjalisty, ale nie są warunkiem schudnięcia. W Perfect Chef znajdziesz zarówno pudełkową dietę Keto, jak i klasyczne diety redukcyjne z pełnowartościowymi węglowodanami. Wybór należy do Ciebie.
Skrajne cięcie węglowodanów nie tylko nie jest konieczne. Prowadzone bez głowy potrafi realnie zaszkodzić. Zobacz, czym kończy się niedobór węglowodanów w diecie.
Do czego prowadzi niedobór węglowodanów w diecie?
Niedobór węglowodanów w diecie prowadzi do konsekwencji w postaci spadku energii i koncentracji, zaparć wynikających z braku błonnika, utraty glikogenu mięśniowego, pogorszenia nastroju oraz zwiększonego ryzyka niedoborów witamin z grupy B.
Oto, jak każdy z tych skutków wygląda w praktyce:
- spadek energii i koncentracji – mózg dostaje mniej glukozy, niż potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania,
- zaparcia – wraz z węglowodanami z diety znika błonnik regulujący pracę jelit,
- utrata glikogenu mięśniowego – gorsze wyniki treningowe i szybki ubytek wody z organizmu,
- pogorszenie nastroju – rozdrażnienie i bóle głowy to typowe sygnały niedożywionego układu nerwowego,
- ryzyko niedoborów witamin z grupy B – produkty zbożowe są ich głównym źródłem w polskiej diecie.
Przy podaży poniżej około 130 g dziennie organizm zaczyna pokrywać potrzeby mózgu z ciał ketonowych i glukoneogenezy, co u nieprzygotowanych osób objawia się zmęczeniem i bólami głowy. Wartości referencyjne EFSA (2010) traktują tę granicę jako minimum dla układu nerwowego. Te objawy dotyczą przewlekłego, nieplanowanego niedoboru, a nie kontrolowanej diety prowadzonej ze specjalistą.
Najbezpieczniejsze rozwiązanie? Zbilansowana dieta z odpowiednią ilością węglowodanów złożonych – skomponowana samodzielnie albo gotowa, z doradztwem dietetycznym Perfect Chef.
Węglowodany w diecie to nie przeszkoda na drodze do zdrowia i wymarzonej sylwetki, lecz jej fundament. Wystarczy wybierać zdrowe węglowodany złożone i włączać je do jadłospisu codziennie w ramach zdrowego odżywiania, w dobrym towarzystwie warzyw, białka i błonnika.
